terça-feira, 6 de janeiro de 2026

2025: KAD ITERE DISKRETA YARO EN LA IDO-LITERATURO?


 

Kovrili dil 7 Ido -libri e -broshuri publikigita en 2025
 

Dum la tota yaro 2025 aparis la sequanta Ido-libri o -broshuri:

 

Möller, Ferdinand: Wurzelwörterbuch Ido-Deutsch. Radikaro Ido-Germana. 3ma edituro. Rielaborita da  Gerhild Drogi. Berlin: Germana Ido-Societo, 2025. 337 p. (pdf-edituro)

Neves, Gonçalo: Blu inspiro. 9 originala poemi ek katenizita haikuatri kontenanta entote 525 versi pri Ido ed Ido-skriptado. Espinho: Editerio Sudo, 2025. 54 p. (pdf-edituro)

Partaka: Poemeti haikua e haikuatra. Barcelona: autoro, 2025. 116 p. (pdf-edituro)

Partaka: Anekdotaro. Barcelona: autoro 2025. 62 p. (pdf-edituro)

Schlemminger, Günter (trad.): Heinrich von Kleist: Michael Kolhaas. Bilingua edituro. Tradukuro: Günter Schlemminger. Berlin: Germana Ido-Societo, 2025. 235 p. (Ido-lektajo, kayero 12.)

Schlemminger, Günter (trad.): Johann Wolfgang Goethe: La nova Melusine / Die neue Melusine. Bilingua edituro. Tradukuro: Günter Schlemminger. Berlin: Germana Ido-Societo, 2025. 103 p. (Ido-lektajo, kayero 13.)

Rodríguez, José María: College de France (Kolegio di Francia). Iberiana Ido-Societo, 2025. 69 p. (Kolekturo IBIS n-ro 1). (pdf-edituro)

 

Yen kelka statistikal datumi pri la supera listo (inter parentezi, por komparo, aparas la korespondanta datumo de 2024):

 

Nombro de libri publikigita: 7 (7)

Nombro de verki originala: 5 (3)

Nombro de verki tradukita: 2 (4)

Nombro de autori / tradukinti: 5 (5)

Nombro de libri / broshuri papera: 2 (2)

Nombro de pdf-libri / -broshuri: 5 (5)

Distributo autorala: Partaka: 2 (1); Schlemminger: 2 (2); Möller: 1 (0); Neves: 1 (1), Rodrìguez: 1 (0).

Fonto-lingui dil tradukuri: Germana: 2 (2).

Nombro de pagini: entote 976 (780)

Meza nombro de pagini di singla verko: 139 (111)

 

Pos tri intersequanta yari tre fruktoza (24, 34 e 22 verki en 2020, 2019 e 2018, rispektive), pasable magra (ka?) yaro en 2021 (nur 9 verki), promisanta yaro en 2022 (13 verki) e pasable bona yaro en 2023 (16 verki), 2025 (itere nur 7 verki, same kam en 2024) esis magra (ka?) yaro, en qua, ja duesma-foye, mankis verki dal skripto-championo Brian Drake.

Tamen, omno esas relativa. Kompare a 2018-2020, la nombro de verki aparinta en 2025 semblas esar magra o ne-suficanta, ma, mea-opinione, ol esas “normala”, expektebla, o mem bona, nombro, se on konsideras la mikreso e konsisto dil nuna Ido-movado. En la yari 50a, 60a, 70a e 80a, exemple, ne aparis mez-nombre plu multa libri kam nun, quankam la movado esis plu granda e plu aktiva. Yen, exemple, la nombro de libri aparinta inter 1980 e 1984, segun mea koncepto di Ido-libro (qua esas min ampla kam olta uzata da Carlevaro e Haupenthal en sua Bibliografio di Ido):

1980: 0

1981: 3

1982: 2

1983: 2

1984: 1

Do, en la singla yaro 2025, same kam en 2024, aparis tam multa libri (7) kam en la tota yar-trio 1981-1983, kande la magna Andreas Juste esis ankore plene florifanta!

La nuna idisti do ne tristeskez nek desesperez: omno esas analizenda en la justa perspektivo.

 

Statistikala datumi pri omna Ido-verki aparinta en la periodo 2018–2025

Nun me duros prizentar la statistikala datumi pri la ensemblo de yari de kande me komencis sistematre revuar la literaturo di Ido (2018), nam to forsan interesos nia samideani, montrante tendenci pri bona o mala developeso.

Nombro de libri publikigita: 132

Nombro de verki originala: 59

Nombro de verki tradukita: 73

Nombro de libri / broshuri papera: 17

Nombro de pdf-libri / -broshuri: 115

Nombro de pagini: entote 13.940

Meza nombro de pagini di singla verko: 106

Nombro de autori/tradukinti: 25 (inter qui 6 esas mortinta)

Distributo autorala: Drake (59 verki!!), Neves (18), Madonna (16), Schlemminger (8), Partaka (7), Carlevaro (5), Sa (3), Costalago (2), Morin (2), Stuifbergen (2), Beaufront (1), Chandler (1), Cossío Ramírez (1), Haupenthal (1), Jacob, M. (1), Juste (1), Kaiser (1) Kasper, M. (1), López Rúbio (1), Möller (1), Pascau (1), Pontnau (1), Rodríguez (1), Schmidtchen (1), Weston (1).

Fonto-lingui dil tradukuri: Angla (50 verki), Germana (13), Franca (5), Portugalana (2), Esperanto (1), Greka antiqua (1), Hispana (1), Latina (1), Valenciana (1). [9 lingui entote]

 

Nu, omna-kaze, existas nun multa Ido-libri lektebla e mem lektinda, por omna gusti e tendenci. On do sequez la konsilo da Juste, qua yene kronizis la prefaco di La Serchado:

“Agez kom bon lektero : do vu lektez...”

 



segunda-feira, 28 de julho de 2025

LISTO DE CIENCO-FIKTIVA IDO-VERKI

Imajo che segredosdomundo.r7.com/

Ja de 2019 me revuas, kompilas ed enlistigas omna aparinta Ido-verki, sive originala, sive tradukita, e prizentas ta listi en ica blogo. Nun esas facile konsultebla ta listi por la yari 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 e 2024. La listi kontenas anke la ligili di omna enretigita verki, quo posibligas direta e rapida aceso da irga interesato. Pluse, la bibliografiala indiki di omna Ido-verki publikigita de 1907 til julio di 2020 aparas en la triesma edituro di Bibliografio di Ido, redaktita da Tazio Carlevaro, Reinhard Haupenthal, Tiberio Madonna e me ipsa.

Ta listi e ta bibliografio inkluzas verki diversa-jenra. Ne mankas anke verki cienco-fiktiva, sive originala, sive tradukita, quo ne esas tre astoniva, nam koncernesas jenro tre kultivata e tre populara. Sube me prizentas listo de cienco-fiktiva Ido-verki. La listo, forsan, ne esas kompleta, e ne sempre esas facila atribuar ca o ta jenro a ca o ta verko. Konseque, la listo certe esas plubonigebla e kompletigota. Yen ol, en lua nuna stando: 

 

ORIGINALA VERKI

 

Cossío Ramírez, José: La aventuri dil Amazonia. Unesma kontakto. Mexikia: Editerio Ido Sonora, 2008. 122 p. (pdf-edituro)

Cossío Ramíre, José: La aventuri dil Amazonia II. Gravito zero. Mexikia: Editerio Ido Sonora, 2008. 336 p. (pdf-edituro)

Madonna, Tiberio: L’asasino di Gonçalo. Detektivo-romaneto di cienco-fiktivajo. Italia: Editerio La Plumo, 2018. 106 p. (pdf-edituro) [2-ma edituro (papera): 2019]

Partaka: Habemus LIA. Original Ido-verko cienco-fiktiva. Barcelona: autoro, 2010. 159 p. (pdf-edituro)

Partaka: Evangelio segun Partakael. Barcelona: autoro, 2014. 72 p. (pdf-edituro)

Romanin, G. T. (pseudonimo di Jean Martignon): La suno di Tiahuanako. 2-ma edituro. Ponferrada: Editerio Krayono, 2004. 10 p. (pdf-edituro) [1-ma edituro (papera): 1999, 15 p.]

 

TRADUKITA VERKI

 

Brackett, Leigh: Nigra Amazono di Marso. Tradukita da Brian E. Drake. Oxford, NY: The Oxford Rationalist, 2023. 133 p. (pdf-edituro)

Karinthy Frigyes: Faremido (Voyajo di Guliver en la lando dil muziko). Tradukita da Stefano Bakonyi. Prefaco da Gyula Pikler. Budapest 1923: Ido-Editerio. 32 p.

Welles, Orson: La milito dil mondi. Tradukita da Brian E. Drake. Ilustruri da Stephan Möbius. Oxford, NY: The Oxford Rationalist 2019. 306 p. (pdf-edituro)

Wells, H(erbert) G(eorge): La tempo-mashino. Tradukita da Brian E. Drake. Oxford, NY: The Oxford Rationalist 2020. 151 p. (pdf-edituro)

Wischnewski, Jörg: Josh, ocidero di alieni. Kurta rakonto ciencal-fiktiva. Tradukita da Hermann Philipps. 2011. 4 p. (pdf-edituro)

 

 

Statistikala datumi pri la listo

 

La listo kontenas entote 11 verki (6 originala e 5 tradukita).

Ol kontenas verki da 7 Ido-autori/tradukinti de 7 landi – Francia, Germania, Hispania, Hungaria, Italia, Mexikia, Usa – reprezentanta nur du kontinenti: Europa (5 autori/tradukinti) ed Amerika (2).

Distributo ad autori/tradukinti segun la nombro de verki: Drake (3 verki), Cossío (2), Partaka (2), Bakonyi (1), Philipps (1), Madonna (1), Martignon (1).

Distributo ad autori/tradukinti segun la nombro de pagini: Drake (590 pagini), Cossío (458), Partaka (231), Madonna (106), Bakonyi (32), Martignon (15), Philipps (4).

Nombro de pagini di omna verki entote: 1436.

 

La klasifiko dil verki

Me havis dubiti pri la klasifiko di quar verki: Evangelio segun Partakael, da Partaka (en la listo), Somito-renkontro kun Deo, dal sama autoro, La predicajo di Hakum, da Vicente Costalago, e Faremido, tradukita da Bakonyi (en la listo). Pro ke me ne esis certa ka me darfas atribuar a li la jenro cienco-fiktiva, me demandis helpo de AI (Gemini). Me lektigis a lu la tota kontenajo di ta quar verki e questionis lu ka li esas klasifikebla kom cienco-fiktiva verki. En la kazo di Faremido, pro ke me disponas nur bindita papera fotokopiuro ma nula dijitala versiono, me lektigis da lu ne la Ido-tradukuro da Bakonyi (1923), ma la Esperantala tradukuro da Lajos Tarkony (1980), quan me trovis hike (ne-komode konsultebla e kopiebla, nam chapitropa).

Nu, rapide lektinte ed analizinte la quar verki, Gemini informis me  e justifikis lo  ke Evangelio segun Partakael e Faremido esas klasifikebla kom cienco-fiktiva, kontre ke Somito-renkontro kun Deo e La predicajo di Hakum esas klasifikebla en la plu ampla jenro “spekulo-fiktiva”, ma ne en olua subjenro cienco-fiktiva. Pro to, supere, me ne enlistigis ca lasta du verki.

Tamen, Gemini ne nur klasifikis la verki: lu anke prizentis tre interesiva e lektinda analizo pri li, quan me balde publikigos en ca blogo. Ma unesme oportas Ido-tradukar lua raporto, qua esas en la Portugalana linguo...